Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі
Архив, құжаттама және кітап ісі комитетінің
«Орталық мемлекеттік архив»
Республикалық мемлекеттік мекемесі
Қаз | Рус
facebook instagram
НегізгіҚызмет көрсетуИнтернет-қабылдауЫнтымақтастықАрхив тарихыМемлекеттік рәміздер
Жаңалықтар
Барлығын көрсету
05-08-2026
«АРХИВТЕР: ЦИФРЛЫҚ ТРАНСФОРМАЦИЯ, КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР, ТАРИХИ МҰРА» ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҒЫЛЫМИ-ПРАКТИКАЛЫҚ КОНФЕРЕНЦИЯCЫ
2026 жылы 5 тамызда Астана қаласындағы Sheraton қонақ үйінде Қазақстан...

16-07-2026
ПРЕЗИДЕНТ КЕҢЕСШІСІ ОРТАЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК АРХИВ ЖҰМЫСЫМЕН ТАНЫСТЫ
Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі Отарбаев Мәлік Нұржанұлы Қазақстанның бір топ...

26-06-2026
1916 ЖЫЛҒЫ ҰЛТ-АЗАТТЫҚ КӨТЕРІЛІСТІҢ 110-ЖЫЛДЫҒЫНА АРНАЛҒАН КОНФЕРЕНЦИЯ
2026 жылы 25 маусымында Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі...

Онлайн көрмесі
Барлығын көрсету



Мемлекеттік рәміздер
Барлығын көрсету
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әнұраны сөзі: Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев

Онлайн көрмесі
 
Болат Қабиұлы Өтебаев - 1936 жылы 1 тамызда бұрынғы Гурьев қазіргі облысының Мақат ауданының Доссор елді мекенінде дүниеге келген. Ол Гурьев қаласында С. Орджоникидзе атындағы мектепте білім алып, 1947 жылы Құлсары елді мекеніне көшуіне байланысты оқуын осында жалғастырып, оны 1954 жылы бітірген.
1954-1959 жылдар аралығында Мәскеуде И. М. Губкин атындағы Мәскеу мұнай институтының «Мұнай және газ скважиналарын бұрғылау» факультетінде білімін жетілдіреді. 1950-1963 жылдар аралығында комсомол қатарында болып, бірқатар қоғамдық жұмыстар атқарған.
1961-1963 жылы мұнай өндірісінде скважина зерттеу және мұнай өндіру саласында оператор, өндірістік және техника бөлімдерінің меңгерушісі, «Казнефтегазгеология» АҚ-да бас инженерлік қызметтерін атқарған. Кейінгі жылдары «Мангышлакнефтеразведка» Оңтүстік Ембі мұнай барлау экспедициясының Төрағасы болып тағайындалады. 1992 жылы «Атыраунефтегазгеология» қоғамының Төрағасы болып қызмет атқарады. Өз өмірінің 42 жылын мұнай өндіру саласына арнаған мұнайшының қолдауымен мұнай өндіру базалары, бұрғылау техникалары т. б. жұмыс орындары жөндеуден өткен. Грозный қаласымен Татарстанда өз мамандығын жетілдіреді. Б. Өтебаев төрағалық жұмыстармен шектелмей, сонымен қатар жер барлау шараларына да белсене қатысып отырған. Оның қатысуымен 40 геологиялық жұмыстар мен 20-дан астам «Биікжал» және т. б. Гурьев, Маңғыстау, Ақтөбе, Орал облыстарында маңызды мұнай орындары ашылған. Жаңажол», «Қарашығанақ», «Қаламқас» т.б. мұнай орындары ашу мен барлауда қосқан үлесі үшін мемлекеттік ақшалай сыйлықтармен марапатталған. Маңғыстау облысындағы «Арман» мұнай өндіру орнын алғаш ашқаны үшін «Мұнай мен газ орындарын алғаш ашушы» дипломымен марапатталған. Мұнай шығару жөніндегі жетістіктері үшін «Еңбек сыйлығы» атты кітапқа Б. Өтебаевтың есімі енгізілген.
Б. Қ. Өтебаевтың жеке қор құжаттары Мемлекеттік Орталық архивіне 2005 жылы қор иесінің өз қолымен сый ретінде тапсырған.
 
Николай Степанович Гаев 1921 жылы Челябі губерниясы Қорған уезінің Медвежье ауылында дүниеге келген. Свердлов көркемсурет училищесінде білім алып, оны 1941 жылы тәмамдаған. Ұлы Отан соғысына қатысушы, гвардия капитаны.
1946 жылдан бастап оның бүкіл өмірі мен шығармашылық жолы Қазақстанмен тығыз байланысты болды. Ол «Қазақфильм» киностудиясында, оқулықтар, әліппелер мен балалар кітаптарын безендірген «Казучпедгиз» баспасында, сондай-ақ көркем әдебиет баспасы – «Казгослитиздат» (қазіргі «Жазушы» баспасы) мекемесінде бас көркемдік редактор қызметін атқарды.
Николай Гаев эстамп, кітап графикасы, линогравюра, офорт, сондай-ақ станоктық сурет (көмір, пастель, графит қарындаш және басқа да техникалар) саласында жемісті еңбек етті.
Суретшінің белгілі туындыларының қатарында «Целина» («Тың») линогравюралар топтамасы, «Земля – Космос – Земля» («Жер – Ғарыш – Жер») триптихы, «Люди, будьте бдительны!» («Адамдар, сақ болыңдар!»), «Рождение республики» («Республиканың дүниеге келуі») атты шығармалары, сондай-ақ көптеген портреттері, пейзаждары мен натюрморттары бар.
Н.С. Гаевтың құжаттық материалдары 2002 жылғы маусым айында Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архивіне қабылданды. Қор құрамында суретшінің шығармашылық қызметіне қатысты құжаттар, шығармаларының репродукциялары, өмірбаянына қатысты материалдар, хат-хабарлары, фотосуреттері және басқа да құжаттар сақталған.
 
1886 жылдың 26 шілдесінде Қазақ КСР Халық суретшісі, Қазақ КСР еңбек сіңірген өнер қайраткері Абрам Маркович Черкасский дүниеге келді. Киев көркемсурет училищесі мен Петербург Көркемсурет академиясының түлегі. 1915 жылы «Көктем» («Весна») картинасы үшін А.И. Куинджи атындағы сыйлықтың лауреаты атанды. 1935 жылдан бастап Киев көркемсурет институтының профессоры. 1937 жылы қамауға алынып, 1940 жылы А.М. Черкасский ақталды. 1941 жылы Алматы көркемсурет училищесіне сабақ беруге шақырылды. Үш жылдан кейін-ақ суретші өзінің жеке көрмесіне жүзден астам туындысын ұсынды. А.М. Черкасскийдің еңбектерінің ішінде «Өткен күннен сыр» («Рассказ о прошлом»), «Жамбыл Жабаев пен Дина Нұрпейісова», «Днепрдегі қасірет» («Трагедия на Днепре») картиналары, жазушы С. Мұқановтың, мүсінші И. Иткиндтің, Қазақ КСР Халық әртісі Қ. Бадыровтың, суретші Г. Ысмайылованың және т.б. портреттері, сондай-ақ көптеген пейзаждар мен натюрморттар бар. А.М. Черкасскийдің құжаттық материалдары ҚР Орталық мемлекеттік архивіне 1966 жылдың мамыр айында түсті. Қор құрамында шығармашылық қызметке қатысты құжаттар: суретші туындыларының репродукциялары, өмірбаянына қатысты материалдар, фотосуреттер және т.б. бар.
 
Құсайынов Шахмет 1906 жылы Қаратау ауылдық кеңесінде, Қоскөл ұжымшарында орта шаруа отбасында дүниеге келген. 13 жасына дейін әкесінің қамқорлығында болған. Петропавл педагогикалық текникумын 1924 жылы бітіргеннен кейін, «Кеңес ауылы» газетінің редакциясында, 1924 жылы хатшы және әдеби қызметкер, 1931 жылы «Колхоз жолы» газетінде жұмыс істеген. 1933 жылы Құсайнов Шахмет әдеби мансабын бастаған. Ол қырықтан астам драмалық шығарма жазған.
«Кеше және бүгін» драмасы 1937 ж. «Ерке бала» комедиясында балаларына тым көп көңіл бөлетін, олардың тек мектеп жауапты деп санайтын адамдар жастарды тәрбиелеу, жергілікті фольклорлық ауызша дәстүріне сүйене отырып «Алдар-көсе» 1943 ж. комедия жазды. «Дала жұлдызы» 1947 ж. соғыстан кейінгі кезеңге арнап жазған пьесасы, «Амангелді» 1949 ж. пьесасы халық батыры Амангелді Имановтың өмірін баяндайды. «Жарқыраған тас» 1949 ж. пьесасы Кеңес пионерлерінің бақытты өміріне арналған. «Көктемгі желі» 1952 ж. комедиясы ауыл шаруашылығын ұйымдастырушылық және экономикалық тұрғыдан нығайту үшін колхозшылардың күресін және партия қызметкерлерінің осы маңызды мәселені шешудегі рөлін қозғайды.
Драматург Ш. Құсайынов драматургия саласында жемісті еңбек еткен. Ш. Құсайынов «Құрмет белгісі» орденімен марапатталған. Ол 1972 жылы мамыр айында қайтыс болды. Ш. Құсайыновтың 1970 жылдардағы жеке коллекциясынан алынған деректі материалдар 1971 жылы 18 маусымда Қазақстан Орталық мемлекеттік архивіне сый ретінде мемлекеттік сақтауға қабылданды. Қордың құжат материалдарын ғылыми-техникалық өңдеу нәтижесінде № 1942 нөмірлі қор 125 бірлік көлемінде №1 тізімдемесі жасалды. Ш. Құсайынов жинағының деректі материалдары оның әдеби шығармашылығын қамтиды
 
Ирина Николаевна Пальгова 1921 жылы Алматы қаласында дүниеге келген. Балалық шағында тропикалық безгек ауруымен ауырып, соның салдарынан есту қабілеті бірте-бірте нашарлағанына қарамастан, ол үш бірдей жоғары оқу орнын сәтті тәмамдаған. Олар: Бирск мемлекеттік мұғалімдер институты, С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің орыс тілі мен әдебиеті мамандығы және В.М. Молотов атындағы Мәскеу мемлекеттік кітапхана институты.
Ол «Саңырау-мылқаулар қоғамының» кітапханасында, кейін А.С. Пушкин атындағы Мемлекеттік кітапханада қызмет етті. Әдеби шығармашылықпен 1948 жылдан бастап айналыса бастады. Оның повестьтері мен әңгімелері «Вечерняя Алма-Ата», «Учитель Казахстана», «Актюбинская правда» газеттерінде, сондай-аку «Жизнь глухих», «Кооператор Казахстана» және тағы басқа журналдарда жарық көрді.
Қор құрамында оның әкесі – географ, гляциолог, Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі, география ғылымдарының докторы, профессор, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері, Қазақстандағы гляциология ғылымының негізін қалаушы Николай Никитич Пальговтың да құжаттары бар.
И.Н. Пальгованың құжаттық материалдары ҚР Орталық мемлекеттік архивіне 1986 жылы өткізілген. Бұл материалдардың қатарында қолжазбалар, өмірбаяндық деректер, хаттар, фотосуреттер және өзге де құжаттар бар.
Навигация
Тоқта сыбайлас жемқорлық
ҚР 'ОМА' РММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 'Адалдық алаңы' жобасы аясында, азаматтардың сенімін арттыру мақсатында, барлық сұрақтар бойынша архив пайдаланушылары архивтің шұғыл байланыс телефонына хабарласа алады:
Директордың орынбасары: Жылысбаева Марзия Ганиевна.
телефон:8(727)2720334
мобильный:8(701)4816169
Яндекс.Метрика Разработка и поддержка сайта - cga.kz